اهمیت نوازش کودک و آثار مختلف آن روی ذهن

نوازش موضوع بسیار مهمی است، ولی در گذشته به عنوان یک اصل اساسی و ضروری مورد توجه قرار نمی‌گرفت، چراکه تصور می‌شد خلا آن هیچ مشکلی همراه ندارد. این در حالی است که پژوهش‌های متعدد و گسترده‌ی سال‌های اخیر، بر آثار شگرف و همه جانبه‌ی نوازش تاکید می‌کنند. در این مطلب آثار مختلف نوازش و مهر و محبت بر هوش و حافظه‌ی کودک بررسی شده تا فواید و ویژگی‌های پرورش کودکان در محیطی پر از عشق و اهمیت آن بر ذهن آن‌ها را بدانید.

 

در تحقیقات و بررسی‌هایی که روی کودکان کمتر از دو سال انجام شد محققان پی بردند کودکانی که در شیرخوارگاه نگه‌داری می‌شوند در مقایسه با کودکانی که پدر و مادرشان، به‌‌رغم بهره بردن از فاکتورهای بهداشتی یکسان، از سیستم ایمنی ضعیف‌تری برخوردارند که دلیل این واقعیت به موضوع مهم نوازش بستگی دارد. نتایج این پژوهش نشان داد کودکان شیرخوارگاه به دلیل دریافت نکردن نوازش نسبت به سایر کودکان، با بیماری‌های بیشتری مواجه می‌شوند برای همین تیمی از پرستاران استخدام شدند تا هر روز و در زمان مشخص کودکان شیرخوارگاه را نوازش کنند. موضوع قابل توجه این بود که کودکانی که به آن‌ها کمتر توجه می‌شد در معرض بیماری‌های مختلف قرار گرفتند.

نتیجه‌ی این تحقیقات ثابت کرد نوازش موجب ترشح یک‌سری از انتقال دهنده‌های عصبی در بدن می‌شود که علاوه بر تقویت سیستم ایمنی بدن، احساس لذت و شادابی را همراه دارد. ضمن اینکه، از لحاظ علمی هم مشخص شده کودکانی که نوازش می‌شوند سرحال و شادتر هستند و کمتر در معرض اضطراب و افسردگی قرار می‌گیرند؛ بنابراین، کودکانی سالم‌تر و قوی‌تری هستند. بر این اساس، نوازش به عنوان اصل ثابت فرزندپروری در نظر گرفته می‌شود و همان‌قدر که تغذیه‌ی کودک بسیار مهم است نوازش نیز مهم تلقی و باعث کارکرد درست سیستم اعصاب، رشد اجتماعی و کاهش بروز اختلالات در او می‌شود.

سیناپس‌ها و نورون‌های مـــغزی از راه حواس پنج‌گانه تقویت می‌شوند. واژه‌ی باهوش به کودکانی اطلاق می‌شود که حواس پنج‌گانه‌ی آن‌ها به خوبی تحریک و تقویت شده باشد و از آنجا که حس لامسه یکی از این حواس است، نوازش شدن در کودکی یکی از عواملی است که باعث تحریک نورون‌های مغزی و رشد هوش کودک می‌شود.

در این مورد می‌توان به اختلال یادگیری در دوران کودکی اشاره کرد. معمولا کودکانی که اختلال یادگیری دارند از حس لامسه‌ی ضعیف‌تری برخوردار هستند. به احتمال زیاد با تقویت حس لامسه‌ی این کودکان قسمتی از مراکز مغزشان، که با هوش ریاضی و یادگیری در ارتباط است، تحریک و تقویت می‌شود. موضوع دیگری که با نوازش کردن در دوران کودکی مرتبط است به اختلالات دوران بزرگسالی باز می‌گردد. در همین راستا، بخشی از دلایل بروز رفتارهای سالم یا ناسالم در دوران بزرگسالی به این مقوله باز می‌گردد که فرد تا چه حد خود و دیگران را دوست دارد. همدلی، دوست داشتن خود و احساس ارزشمند بودن موضوعی است که در کودکی، از تربیت و رفتار والدین آموخته می‌شود و کسی که در دوران بزرگسالی از این مباحث اخلاقی پیروی می‌کند بدون شک در دوران کودکی مورد توجه، محبت و نوازش قرار گرفته است. در مقابل، کودکی که از نوازش و محبت محروم بوده با خود گمان بد و تصور می‌کند دوست داشتنی نیست؛ به همین دلیل، وقتی بزرگ می‌شود یا دیگران را خوب و خود را بد می‌پندارد و با سرویس دادن به دیگران خود را حقیر و وابسته به آن‌ها نشان می‌دهد یا اینکه هم خود و هم دیگران را بد می‌داند، شروع به بروز رفتارهای آسیب‌زا می‌کند و با تصور اینکه دنیای خودش بد است برای دیگران هم دنیای بدی می‌سازد.

نوازش شیوه‌ای محبت کردن است و کودکانی که نوازش می‌شوند در ابراز محبت به خود و دیگران به خوبی عمل و حتی این محبت را به حیوانات یا عروسک خود هم ابراز می‌کنند. این کودکان از رشد اجتماعی بالایی برخوردارند، زیرا الگوی ارتباطی درستی را تجربه می‌کنند، اما گروه مقابل این کودکان پرخاشگر، غمگین، عصبی و تنهاتر هستند و حتی در دوران بزرگسالی، محبت کردن و استفاده از الفاظ محبت‌آمیز برای‌شان مسخره به نظر می‌رسد، چرا که ساده‌ترین رفتار محبت‌آمیز را که همان نوازش است تجربه نکرده‌اند.

منبع: ایران