شیر مادر

شیر مادر

با نزدیک شدن ۱۰ خرداد، روز شیر مادر، و اهمیت تغذیه‌ی نوزادان به یکی از مادرانی، که حدود ۳۰ سال به عنوان مسوول دفتر پزشک اطفال مشغول فعالیت هستند، سری زدیم.

خانم کریمی از سال ۶۵ و هم‌زمان با تولد فرزندشان، در این مطلب فعالیت می‌کنند و تا امروز تجربه‌های زیادی در زمینه‌ی کودکان و تغذیه آن‌ها به دست آورده‌اند.

به دلیل اهمیت تغذیه و تاثیر آن بر رشد فکری و جسمی کودکان از خانم کریمی درخواست کردیم تا به چند سوال ما، که سوال بسیاری از مادران است، پاسخ دهند.

 

*با توجه به این موضوع که شیر مادر بسیار غنی‌تر از شیر خشک است، از هر ۱۰ نوزاد چند نفر با شیر مادر تغذیه می‌شوند؟

بیشتر نوزادان مراجعه کننده به مطب، با شیر مادر تغذیه می‌شوند. شاید بتوان گفت از هر ۱۰ نوزاد، ۹ نفر، زیرا پزشکان معتقدند شیر مادر استریل و برای سیستم دفاعی و مقاومت بدن در برابر بیماری‌ها، بسیار مفید است. به خصوص شیر روزهای اول، که آغوز نام دارد، بسیار غنی و سرشار از مواد مفید برای نوزاد است.

* از لحاظ روحی و روانی آیا تفاوتی میان مصرف شیر خشک و شیر مادر وجود دارد؟

بله، قطعا. از لحاظ روحی و روانی نوزاد به دلیل تماس نزدیک و بدنی که با مادر دارد، آرامش می‌گیرد و صدای قلب مادر برای نوزاد بسیار تسکین‌دهنده و آرامش‌بخش است.

*شیر خشک چه مشکلاتی برای نوزاد ایجاد می‌کند؟

علاوه بر ضعیف شدن سیستم دفاعی بدن نوزاد، مشکلاتی نظیر ضعیفی و اضافه وزن را نیز ممکن است در بزرگسالی همراه داشته باشد. ضمن اینکه، شیر خشک از نظر اقتصادی به صرفه نیست و تهیه‌ی آن مستلزم پرداخت هزینه است. در سال‌های اخیر، هم به دلیل کمیابی و نایابی برخی برندهای شیر خشک، خانواده‌ها با مشکل تهیه‌ی آن برای نوزادهای‌شان مواجه شده‌‌اند. در نتیجه از لحاظ صرفه‌ی اقتصادی و در دسترس بودن نیز همچنان شیر مادر پیشتاز است.

ترشح شیر از بدن مادر باعث دور شدن بسیاری از بیماری‌های زنانه و عمومی می‌شود. امروزه، شیر خشک زمانی از طرف پزشک توصیه می‌شود که دیگر هیچ امکانی برای تغذیه نوزاد با شیر مادر نباشد. پزشکان تاکید می‌کنند که تمام مادران شیر خود را به نوزادان بدهند. تغذیه با شیر خشک مشکلات دیگری را نیز دنبال دارد. تهیه و در دسترس بودن آب جوش،‌ شستن و استریل کردن شیشه و… از مشکلات دیگر تغذیه‌ی نوزاد با شیر خشک است، زیرا بسیاری از بیماری‌ها از راه شیشه و سرشیشه‌ی آلوده و همچنین رعایت نکردن بهداشت هنگام تهیه‌ی شیر خشک، به نوزاد منتقل می‌شود بیماری گوارشی یکی از بیماری‌هایی است که به دلیل رعایت نکردن بهداشت، کودک به آن مبتلا می‌شود.

* شیر مادر چه تاثیری بر مقاومت بدن نوزاد در برابر بیماری‌ها دارد؟

شیر مادر باعث تقویت سیستم دفاعی بدن، استحکام استخوان‌ها و آرامش کودک می‌شود.

* آیا نسبت به سال‌های گذشته، آمار تغذیه‌ی نوزادان با شیر مادر افزایش داشته است؟

در سال‌های اخیر، به دلیل کم شدن توان مالی خانواده‌ها و همچنین برگزاری کلاس‌های آموزشی برای مادران، آمار تغذیه‌ی نوزادان با شیر مادر به شکل قابل توجه‌ای بالا رفته است. از سال‌های گذشته، آگاهی مادران بسیار بالا رفته و باعث شده دست کم مادران تا شش ماهگی نوزاد را با شیر خود تغذیه کنند.

*تعداد کمی از مادران هستند که به دلیل زیبایی اندام از شیر دادن به نوزادشان ممانعت می‌کنند. در این باره چه نظری دارید؟

به ندرت پیش می‌آید مادری به دلیل از دست دادن زیبایی اندام فرزند خود را از این نعمت مفید محروم کند. ضمن اینکه، شیر دادن مادر هرگز آسیبی به ظاهر و زیبایی او نمی‌زند و این تصوری کاملا اشتباه است. مادرانی که با این تصور اشتباه فرزند خود را با شیر خشک تغذیه می‌کنند، قطعا راهنمایی نشده‌اند و از مشکلاتی که شیر خشک برای نوزادشان به وجود می‌آورد مطلع نیستند. بسیاری از مادرانی که فرزند اول خود را با شیر خشک تغذیه کرده‌اند کودک دوم را با شیر خودشان تغذیه می‌کنند، اما ما از این موارد بیماران نداشتیم و ۹۹ درصد مراجعه کنندگان ما، شیر خودشان را به نوزادشان می‌دهند.

* مادرانی که به نوزادشان شیر می‌دهند باید چه مواردی را رعایت کنند؟

ابتدا لازم است مادران آرامش داشته باشند، زیرا هر حسی که مادر داشته باشد به نوزاد منتقل می‌شود. استرس و ناراحتی مادر برای نوزادی که از شیر مادرش تغذیه می‌کند، به شدت مضر است و باعث بی‌قراری و ناآرامی نوزاد می‌شود. مادر باید تغذیه مفیدی داشته باشد و مصرف سبزیجات، لبنیات و دانه‌های روغنی به مادران توصیه می‌شود. مصرف دارو باید زیر نظر پزشک باشد. همچنین، مادران شیردهی که سیگار مصرف می‌کنند شیرشان برای فرزندشان بسیار مضر و خطرناک است.

مادران باید از زمانی که تصمیم به بارداری می‌گیرند، مراقب حفظ آرامش و کیفیت تغذیه‌ی خود باشند، زیرا همان‌قدر که شیر مادر در سلامت روانی و جسمی کودک موثر است، دوران بارداری نیز در سلامت جسمی و آرامش کودک تاثیر می‌گذارد. مادر باید از بارداری رضایت کامل داشته باشد تا بتواند با این احساس خشنودی، فرزند سالمی را به دنیا بیاورد و پرورش دهد. مادرانی که آرام هستند بدون‌ ‌شک فرزندانی آرام دارند و بالعکس مادرانی که دچار استرس و اضطراب می‌شوند، این حس را به نوزاد خود منتقل می‌کنند و در نهایت نوزاد دچار بی‌قراری و ناآرامی می‌شود. به همین دلیل، توصیه می‌شود مادران از استرس و ناراحتی دور باشند و در همه حال آرامش خود را حفظ کنند.

امروزه، کلاس‌هایی که مراکز بهداشتی و بیمارستان‌ها برای مادران برگزار می‌‌کنند، بسیار مفید و تاثیرگذار است. تغذیه‌ی نوزادان با شیر مادر رو به افزایش است و کمتر مادرانی هستند که نوزاد خود را با شیر خشک تغذیه می‌کنند.

امیدواریم در سال‌های آینده، مادران با آگاهی بیشتر از فواید شیر مادر، فرزندشان را از این نعمت مفید محروم نکنند.