لباس‌هایی از جنس طبیعت

لباس‌هایی از جنس طبیعت

لباس یکی از مهم‌ترین نیازهای اولیه‌ی بشر است. در گذشته، بیشتر پوشاک مردم، به خصوص ایرانی‌ها، از مواد طبیعی مثل پشم، ابریشم، چرم، کتان و… دوخته می‌شد، اما به مرور با پیشرفت صنعت پارچه و پوشاک، الیاف مصنوعی وارد زندگی مردم شد.

این روزها، دوباره با رونق گرفتن پوشاک الیاف طبیعی ایرانی، بین مردم الیاف طبیعی به زندگی ایرانی‌ها برگشته؛ پوشاکی که نه‌تنها برای پوست مفیدند بلکه مشکلات الیاف مصنوعی را نیز ندارند. چند سالی است که تولیدکنندگان داخلی مشغول تهیه‌ی انواع پوشاک الیاف طبیعی آن هم با مدل‌های کاملا ایرانی شده و به دلیل تنوع مدل‌ها و کیفیت پارچه‌ها طرفداران زیادی هم، به خصوص میان جوان‌ها، پیدا کرده‌اند. این لباس‌ها، به خصوص به‌ دلیل خنکی در تابستان‌ها، پرفروش‌ترند.

استفاده از الیاف طبیعی در پوشاک مزایایی دارد که در انتخاب مشتریان یک لباس تاثیر به سزایی می‌گذارد. این الیاف به دو دسته‌ی گیاهی مانند کتان و پنبه و حیوانی مانند پشم و ابریشم تقسیم می‌شوند که نسبت به الیاف ساخت بشر نکته‌های ریزتر و شرایط حساس‌‌تری دارند.

چرا الیاف طبیعی برای پوشاک مهم است؟

پوشاک تهیه شده از الیاف طبیعی علاوه بر حفاظت محیط زیست، احساس راحتی و آرامش را برای مصرف کننده همراه دارند. پوشاک تهیه شده از مواد طبیعی مانند پشم و پنبه علاوه بر وزن بسیار سبک از لحاظ بهداشت فردی نیز نمره بهتری دارند.

چروک‌پذیری لباس‌هایی که از الیاف طبیعی ساخته می‌شوند، یکی از مواردی است که بیشتر مصرف‌کنندگان از آن گله می‌کنند. با وجود این، ویژگی‌های این الیاف در برابر دمای بدن و حرارت محیط اطراف و همچنین تاثیر آن‌ها در حفظ بهداشت فردی، خرید این نوع پوشاک را، که قیمت بیشتری نسبت به لباس‌هایی با الیاف ترکیبی دارد، ارجحیت می‌دهد.

الیاف طبیعی چگونه دمای بدن را حفظ می‌کنند؟

الیاف طبیعی مانند دیگر عناصر طبیعت حیات دارند و در شرایط مختلف از خود رفتارهای متفاوتی را نشان می‌دهند. این الیاف هنگام سرما منقبض که مانع عبور جریان هوا از میان مولکول‌های خود می‌شوند و با این عمل ایجاد گرما می‌کنند. در مقابل هنگام گرما منبسط می‌شود و جریان هوا از میان مولکول‌های الیاف عبور می‌دهد که باعث احساس خنک‌تری می‌شوند. پوشیدن لباس‌های تهیه شده از الیاف طبیعی مثل کتان، پشم، کنف، ابریشم یا ترکیبی از آن‌ها برای سلامت و راحتی پوست بسیار موثر است، چون پوشاک الیاف طبیعی برخلاف پوشاک الیاف مصنوعی در تنظیم دمای پوست بدن هیچ‌گونه اختلالی ایجاد نمی‌کند. معمولا این نوع پوشاک در تماس با پوست آلرژی‌زا و ناراحت‌کننده نیستند و اجازه می‌دهند پوست به‌راحتی تنفس کند؛ به‌طور مثال، پشم عایقی طبیعی که در زمستان گرم است و با خاصیت تنفس‌پذیری طبیعی که دارد در تابستان خنک می‌شود. لباس‌های پشمی بسیار مقاوم و به صرفه هستند و زود از بین نمی‌روند. الیاف گیاهی مثل پنبه و کنف به دلیل خاصیت مویینگی به راحتی عرق سطحی بدن را به‌خود می‌کشند و در طول الیاف پخش می‌کنند. با این کار از ایجاد بوی نامطبوع بدن جلوگیری می‌شود و به دلیل تبخیر این رطوبت‌ها فضای بین بدن و لباس خنک باقی می‌ماند. این لباس‌ها از طبیعت‌اند، به آن برمی‌گردند و زباله‌ای از خود روی زمین به جای نمی‌گذارند. درست است که الیاف مصنوعی شاید در ظاهر زیباتر و متنوع‌تر باشند، اما گرمای بیش از حد، عرق کردن بدن و ایجاد آلرژی برای پوست به دلیل استفاده از رنگ‌ها و مواد شیمیایی، تجزیه‌ناپذیری، رنگ‌رفتگی در برابر آفتاب و… فقط چند نمونه از مضرات الیاف مصنوعی هستند.

پشم

پشم یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین الیاف نساجی است. پشم قابلیت جذب ۳۰ درصد رطوبت معادل وزن خود را دارد. پارچه‌های پشمی بسیار متنوعند که انواع بسیار سبک تا فاستونی‌های گرم و ضخیم از گونه‌های آن هستند. الیاف پشم بادوام هستند و می‌توانند ۲۰ هزار بار روی خود خم شوند بدون آنکه تار و پودشان بشکند.

برای افزایش عمر مفید لباس‌های پشمی بهتر است پس از هر بار استفاده با فرچه‌ی نازک و سخت تمیز شوند. برای استراحت این الیاف توصیه می‌شود فقط دو روز به صورت متوالی از آن‌ها استفاده شود و برای رفع چروک این لباس‌ها، کافی است در محیط مرطوبی مانند حمام قرار گیرند.

پنبه

الیاف پنبه (در ایران به اشتباه با نام الیاف نخی رایج است) رطوبت طبیعی بدن را جذب و سپس تبخیر می‌کند. پنبه پیش از آنکه مرطوب شود قابلیت جذب رطوبت معادل ۱٫۵ برابر وزن خود را دارد. پنبه رطوبت کافی را در شرایطی که رطوبت هوا کم است جذب و این‌گونه انعطاف خود را حفظ می‌کند.

پارچه‌های پنبه‌ای در برابر حرارت محیط، بدن را حفاظت می‌کنند و در تماس با پوست ملایم هستند. پارچه پنبه‌ای ضد آلرژی است و برای افرادی که حساسیت‌های پوستی دارند بسیار مناسب است به همین دلیل از پنبه در صنعت پزشکی نیز استفاده می‌شود.

پوشاک تهیه شده از الیاف پنبه به مراقبت ویژه‌ای نیاز دارند. برای شست‌وشوی الیاف پنبه باید از مایع شوینده حاوی نرم کننده استفاده شود و پودر لباس‌شویی به هیچ‌وجه مصرف نشود. این لباس‌ها قابل شست‌وشو در ماشین لباس‌شویی هستند؛ بنابراین، بهتر است این نوع لباس به شکل پشت و رو داخل ماشین لباس‌شویی قرار گیرد تا در اثر سایش به بدنه تغییر رنگ ایجاد نشود. دمای آب نباید بیش از ۳۵ درجه تنظیم شود. در صورت یک بار شست‌وشوی اشتباه و استفاده نکردن از مواد شوینده‌ی مجاز، الیاف طبیعی پارچه و مواد طبیعی تکمیل کننده آن از بین می‌رود و به هیچ وجه قابل بازگشت به کیفیت اولیه نیست. تابش مستقیم نور آفتاب به رنگ البسه پنبه‌ای آسیب می‌رساند و موجب از بین رفتن زیبایی، به خصوص در رنگ‌های تیره مانند سرمه‌ای و طوسی، لباس می‌شود. برای استراحت الیاف پنبه بهتر است این لباس‌ها فقط دو نوبت مورد استفاده قرار گیرند.

ابریشم

ابریشم یکی از قدیمی‌ترین الیافی است که انسان در طول تاریخ آن را شناخته است. ابریشم از درخشندگی بی‌نظیری برخوردار و همیشه مترادف با تجملات و زندگی لوکس است. ابریشم به طور طبیعی جذب کننده است که باعث می‌شود در زمستان گرم و در تابستان خنک بماند. الیاف ابریشمی حتی از فولاد محکم تر هستند، اما انعطاف پذیری و دراپ نرم این پارچه آن را به یکی از پرطرفدارترین پارچه‌ها برای تولید پوشاک تبدیل کرده است.پارچه‌های طبیعی معتبر و لباس‌ها یکی از راه‌های کمک به محیط زیست هستند مثل استفاده‌ نکردن از آفت‌کش‌ها. پنبه‌های طبیعی در کشاورزی گاز دی‌اکسید کربن کمتری در گازهای گلخانه‌ای تولید می‌کنند. کشاورزی طبیعی سالیانه ۱٫۵ میلیون تن گاز دی‌ اکسید کربن تولید می‌کند که برای اتمسفر مضر است. پنبه‌های طبیعی در کشاورزی به میزان ۶۰ درصد آب کمتری نسبت به کشاورزی معمولی مصرف می‌کنند و باقیمانده‌ی آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌ها به طور ناخواسته وارد محیط زیست نمی‌شوند.

انسان‌ها و حیوانات تحت تاثیر آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌های شیمیایی قرار نمی‌گیرند. زمانی که پارچه‌ها دور انداخته می‌شوند، آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌ها به علت شیمیایی بودن به طبیعت یا مکان‌های بازیافت زباله باز نمی‌گردند. ۲٫۵ درصد کل زمین‌های زراعی زیر کشت پنبه در دنیا از حشره‌کش‌ها استفاده می‌کنند، این میزان ۱۶ درصد است و بیشتر محصولات عمده هستند. در آمریکا ۱٫۳ پوند کود مصنوعی برای یک پوند پنبه خام استفاده می‌شود و از یک پوند پنبه خام یک تی‌شرت می‌توان ساخت.

محققان دانشگاه آکسفورد، ۷۱ مورد مطالعاتی را بررسی کردند. این بررسی‌ها نشان می‌دهد که کشاورزی طبیعی یا ارگانیک به ۸۴ درصد زمین بیشتری نیاز دارد. دانشمندان به این نتیجه رسیدند که هر دو نوع کشاورزی ارگانیک و معمولی به محیط زیست آسیب بیشتری وارد می‌کنند تا کشاورزی یکپارچه و یکدست که با یکی کردن بهترین‌ها از هر دوی آن‌ها و تکونولوژی جدید با تولید و بازدهی بالاتر استفاده می‌شود. در این نوع زمین کمتری برای کشاورزی مورد نیاز و برای حیات وحش و جنگل‌داری نیز قابل قبول است.