مد

مد

تهیه و تنظیم: ستاره جاوید

 

چه نیازی هست به مد ایرانی و اسلامی!

 

چرا باید به عنصر مد در ایران، توجه بیشتری معطوف شود؟ اصلا چه نیازی هست به مد؟ چه نیازی هست به مد ایرانی؟ و چرا مساله‌ی مد ایرانی را در کنار مد اسلامی استفاده می‌کنیم؟ در یک دهه‌ی اخیر که به صورت متمرکز در مطبوعات ایران، درباره‌ی مدیوم مد، مولفه‌ها و ساز و برگ‌های آن قلم‌فرسایی کرده و با چالش‌های متعدد توانستیم سهم رسانه‌ای خود را برای این عنصر جذاب و پر از قابلیت و اتفاقا رسانه‌ی هوش‌ربا، ایجاد و حفظ کنیم تا امروز که به فضل پیگیری‌ها و کوشش‌های ده‌ها دلسوز، عنصر مد در کشورمان به رسمیت شناخته می‌شود، مد به عنوان مدیومی زنده و پویا، روز به روز با قابلیت‌ها و ظرفیت‌های نهفته‌ی فرهنگ و آیین قومی کشور درگیر شده و بخش تازه‌ای را شکوفا کرده و باور و تلاش فعالان مد را برای پیگیری و تضمین فضای کار مد و سبک لباس که می‌تواند یکی از پایگاه‌های قدرتمند فرهنگی اقتصادی باشد، تقویت کرده است. بر این باور هستیم در دنیای کنونی که با کثرت محرک‌ها و ابزارهای نوین فرهنگی مواجه هستیم، مد ایرانی اسلامی، می‌تواند در چارچوب صحیح خود، عنصر قدرتمندی باشد بر پیکره‌ی جامعه‌ی ما و یک رسانه فرهنگی برای صدور طرز فکر و سبک زندگی کشور. عنصر مد در جای درست خود، با سبک پوششی که خاص کشور ماست و در هیچ نقطه‌ی دیگری از این جهان پهناور دیده نمی‌شود، می‌تواند به یک زبان فرهنگی و زبان ملی تبدیل شود و سبک پوشش بانوان ایرانی، به یک نگاره‌ی فرهنگی که گویای فرهنگ ملی ماست، تبدیل شود. به همین دلیل توجه به لباس شایسته‌ی ایرانی و سبک زندگی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به همین روی، برخی از مولفه‌های قدرتمند مد را که در ظرفیت‌های داخلی کشور، وجود دارد، برای علاقمندان و متولیان مد در کشور معرفی کنیم تا به پاسخ چه نیازی هست به مد؟ برسیم:

 

* ظرفیت‌های نهفته و بالقوه ایران از منظر لباس اجتماع؛ بیشتر بانوان و آقایان، وقت اعظم زندگی خود را در تعامل اجتماعی با دیگران می‌گذرانند و همه به نوعی با چند و چون لباس مناسب اجتماع درگیر هستند، پرورش و تعلیم طراحان بااستعداد داخلی برای ارائه‌ی پاسخ مناسب به این پیکره‌ی عظیم، می‌تواند انگیزه‌ی کافی و وافی برای تقویت سبک لباس در داخل کشور باشد. به عبارت دیگر، ما در ایران با یک واقعیت بسیار بزرگ و پرقابلیت مواجه هستیم به نام لباس اجتماع. شاید بتوان ادعا کرد که مساله‌ی لباس اجتماع، یکی از مهم‌ترین اقتضائات جغرافیای ایران است و کمتر کشوری با این مفهوم، به این اندازه که ما با آن درگیر هستیم، درگیر باشد. در پاسخ به چنین نیاز حیاتی و مساله‌ی تعیین‌کننده‌ای، تنها فعالان مد و لباس ایرانی هستند که می‌توانند با ارائه‌ی محصول فرهنگی مد و لباس مطابق با ارزش‌ها و هنجارهای دینی و ایرانی، عطش اجتماعی و این نیاز بزرگ را پاسخ دهند و تحولی اقتصادی و فرهنگی بیافرینند.

 

* خلاقیت هنری؛ با نگاه به چارچوب‌ها و منابع غنی فرهنگی و هنری کشور، زمینه‌ی بروز خلاقیت‌های هنرمندان به طور گسترده فراهم است. ما دارای یک پیشینه‌ی غنی فرهنگی هستیم که می‌تواند بستر مناسب و بکری برای خلق آثار جدید طراحان باشد. در این بستر، امکان مناسب برای هنرمندان طراح و خلاق ایرانی وجود دارد که بتوانند با رعایت اصول، خلاقیت‌های خود را به منصه‌ی ظهور برسانند.

 

* سلیقه‌ی جامعه؛ ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که از کثرت و تنوع بالای سلایق اجتماعی برخوردار بوده و انواع سلایق در مردم ما دیده می‌شود. هر طراح خوش‌فکر و مبتکری در این فضای پر از کثرت و تنوع، می‌تواند محصولی برای ارائه داشته باشد و مولفه‌های فرهنگی و اسلامی منطبق با اصول صحیح، مد اصیل ایرانی را مطابق با ارزش‌ها و هنجارها و خواست اجتماع، ابداع و ارائه کند.

 

* توجه به ارزش‌ها؛ ایران کشوری کهن‌سال با تمدن ۵۰۰۰ ساله‌ی ایرانی و سابقه‌ی تاریخی و ۱۴۰۰ سال پیشینه‌ی اسلامی است. طراحان خوش‌‌ذوق و طراحان مد می‌توانند با نگاهی جامع و مکمل به این سابقه، ارزش‌های مشترک فرهنگی ایرانی و اسلامی را که ریشه در فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی دارد استخراج کنند و در قالب محصولی به نام مد و سبک لباس ارائه دهند؛ اگر فعالان مد، باور داشته باشند که در صورت حرکت هم‌سو با ارزش‌های فرهنگی، اسلامی و ایرانی، می‌توانند بقای خود و سبک مناسب را با ارائه‌ی یک محصول منطبق با ارزش‌های عمومی تضمین کنند، تلاش بیشتری در جهت شناخت عمیق‌تر ارزش‌ها معطوف می‌دارند.

 

* ظرفیت‌های داخلی فراوان؛ نگاهی به اقبال نسل جوان به پدیده‌ی طراحی مد و لباس در دانشگاه‌های کشور و توان درخشش طراحان ایرانی در عرصه‌های داخلی و بین‌المللی، بر ظرفیت‌های بالقوه‌ی کشورمان، صحه می‌گذارد. لزوم هدایت این ظرفیت‌ها به سمت صحیح اقتصادی و فرهنگی و فراهم ساختن فضایی مناسب برای بهره‌برداری از این توان بالقوه، اهمیت توجه مضاعف به مد و لباس کشور را بیش از هر زمان دیگری، مبرهن می‌سازد و نقش دولت را در یک حرکت مسنجم حمایتی و آماده‌سازی زمینه‌ی فعالیت مناسب‌تر، خطیرتر و پررنگ‌تر جلوه می‌کند.

 

* لزوم توجه به اجزای اصلی مد و لباس؛ اجزای اصلی مد و لباس (دانشگاه، طراح، تولیدکننده، عرضه‌کننده، صنعتگر و …) در داخل کشور، از ظرفیت‌های بالایی حکایت دارد. بی‌انصافی است با نادیده گرفتن مساله‌ی مد و سبک لباس که در دنیای امروز، جزو مسائل اصلی و تعیین‌کننده است، این اجزا را به سمت بی‌مصرفی و غیرمفید بودن سوق بدهیم. توجه اندک به هر یک از این اجزا، دریایی از ظرفیت عظیم اشتغال و شکوفایی فرهنگی و اقتصادی را نوید می‌دهد که در سایه‌ی قدرتمند شدن فرهنگ صحیح مد و لباس، می‌تواند به ثمر بنشیند و خیل عظیمی از جوانان مشتاق را جذب بازار کار خود کند.

 

* توجه به تولید ایرانی: به طور قطع حوزه‌ی مد و لباس یکی از نزدیک‌ترین و قدرتمندترین راه‌های تحقق رشد اقتصادی است. این حوزه با ظرفیت گسترده‌ای که در گردش اقتصادی دنیا دارد و با توجه به نیازهای اساسی جامعه‌ی ما هم می‌تواند در تولید و مصرف داخلی نقش موثری در گردش اقتصادی و رونق مالی بنگاه‌های اقتصادی داشته باشد و از سوی دیگر با توجه به ارائه‌ی الزام به اتکای کامل در درون کشور، مد و اقتصاد مد می‌تواند راه‌کار برون‌رفت مناسبی از بحران اقتصادی و ایجاد گردش مالی در داخل کشور باشد. حمایت، پشتیبانی، تأمین و تجهیز، طراحی، تولید و ایجاد فرهنگ مصرف کالای ایرانی و بالا بردن کیفیت آن شرایط مناسبی را برای تحقق این هدف مهم فراهم می‌سازد.

 

* رشد فرهنگی: موضوع لباس به عنوان یکی از ارکان مهم صنایع فرهنگی قلمداد می‌شود. آمیختگی این موضوع با سبک زندگی و استمرار و مداومت آن در زمینه‌های متعدد زندگی حاکی از توانمندی فرهنگی عنصر مد است. بهره‌گیری مناسب و توام با ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی و توجه به ظرفیت‌های داخلی اعم از طراحی و تولید نتیجه بسیار مهمی به نام رشد  فرهنگی را به دنبال دارد.

 

* مشارکت مردمی: فعالان حوزه‌ی مد در شکل‌های انفرادی و گروهی ظرفیت گسترده‌ای دارند که می‌توانند بخش مهمی از نیاز جامعه را پاسخ دهند؛ به طوری که امکان مشارکت حجم گسترده‌ای از افراد فراهم بوده و با رعایت نظم اجتماعی و انطباق فعالیت‌ها با ارزش‌های اجتماعی و دینی می‌توان شاهد قدرت عمومی این حوزه بود. بنابر بررسی‌ها و به گفته‌ی دبیرخانه کارگروه سازماندهی مد و لباس کشور، بیش از ۵۰ شغل و حرفه‌ی فرهنگی، هنری، اقتصادی و تجاری با مشارکت هزاران نفر از آحاد جامعه وجود دارد که مرتبط با حوزه‌ی مد است و سهم قابل توجهی از اشتغال کشور را بر گرده‌ی خود دارد.