صنعت مُد ایران نیازمند آزادی عمل است

صنعت مُد ایران نیازمند آزادی عمل است

ستاره جاوید

تحریم‌های نفس‌گیر از راه می‌رسد و فضای مُد ایران هم مثل تمام کسب و کارهای دیگر، بی‌تاثیر از این اتفاق نخواهد بود اما آنچه بیش از همه چیز در دو سه سال اخیر در حوزه‌ی مد ایران نمود داشته و ما در گزارش مشروح و مفصلی در صفحه‌ی رسمی مُد روزنامه‌ی شرق، به آن پرداختیم، مهاجرت طراحان مد از ایران و پناهندگی آنان به کشورهای اروپای شرقی، ترکیه و برخی کشورهای همسایه است. واکاوی این مساله و پرداختن به چرایی آن، گزارش مبسوط و مشروح دیگری را می‌طلبد و از حوصله‌ی این گفت‌وگو خارج است. آنچه در این گفت‌وگوی کوتاه با «محبوبه موحدی» طراح لباس و فعال مد در میان گذاشتیمپیرامون مسائل و مشکلات صنعت مدلینگ در ایران است. موحدی سبک سنتی- مدرن را برای کار برگزیده و در زمینه‌ی طراحی لباس اجتماع، آثار تقدیرشده‌ای دارد. او معتقد است وقار زن ایرانی، چیزی نیست که به راحتی در طراحی‌های آوانگارد مد و فشن ایران گم شود بلکه این وقار و نجابت و متانت زن ایرانی است که حتی بر تار و پود طراح‌های آوانگارد و خلاقانه‌ی طراحانی که به استاندارد جهانی می‌اندیشند، می‌نشیند و آن را معنا می‌بخشد. نکته‌ای که به چشم می‌آید اینکه، طراحان حرفه‌ای که به اشل جهانی می‌اندیشند، کم‌کار شده‌اند. چرایی کم‌کار شدن طراحان جدی لباس و چگونگی استفاده از شرایط کنونی ایران برای دست‌یابی به یک سهم مقبول داخلی از مارکت مد، از مهم‌ترین مسایل پیش روی فعالان مد در ایران امروز است. به راستی چرا توسعه‌ی حوزه‌ی مد در ایران با کندی پیش می‌رود؟ چه موانعی بر سر راه طراحان حرفه‌ای لباس وجود دارد؟ چرا در دو سال اخیر شاهد قهر و مهاجرت فعالان مد به کشورهای همسایه یا اروپای مرکزی هستیم؟ آیا بازار کنونی ایران، پتانسیل توسعه‌ی کسب و کار مد را دارد؟ محبوبه موحدی طراح لباس در گفت‌وگو با «هفت روز زندگی» پاسخ داده است:

لطفا بفرمایید چرا توسعه‌ی حوزه‌ی مد در ایران با کندی پیش می‌رود؟

: با توجه به اینکه ایران بعد از انقلاب، مد و فعالیت‌های جهانی در این عرصه را مخالف با اهداف انقلاب می‌دیدند برای مدت بیش از دو دهه این حوزه در سکوت و خاموشی بود و به طور جدی ۱۵ سالی هست که در این رشته دانشجو می‌پذیرد و قدمی برداشته شده است اما هنوز مخالفان این حرکت اعمال نفوذ می‌کنند. از طرف دیگر واردکنندگان لباس از پیشرفت، طراحی و تولید داخلی متضرر می‌شوند به همین دلیل با سنگ‌اندازی، جلوی این حرکت را مسدود کرده و مانع از توسعه و پیشرفت حوزه‌ی مد می‌شوند.

به عنوان طراح حرفه‌ای لباس، چه موانعی را تجربه کرده‌اید؟

: عدم تمایل تولیدکنندگان و اقشار عامه‌ی مردم به طراحی داخلی، استفاده از البسه‌ی خارجی مخصوصا ترک باعث کم شدن مشتری محصولات داخلی شده است. ضمن اینکه عدم همکاری اتحادیه و سختگیری‌های توامان آن و وزارت ارشاد برای ثبت برند و گرفتن مجوز مزون، از مهم‌ترین چالش‌هایی است که طراحان جدی لباس با آن مواجه هستند.

در شرایط تحریم، چگونه می‌توان به کسب و کار مد در ایران رونق و جان تازه بخشید؟

در حال حاضر با توجه به تحریم و جلوگیری از ورود قاچاق لباس (البته اگرجلوگیری ازورود قاچاق تداوم داشته باشد) در صورت حمایت و همکاری مسوولان مرتبط با این حوزه، بازار مد ایران پتانسیل بالایی دارد و با توجه به اینکه برند خاص و موفقی مخصوصا در زمینه‌ی لباس بانوان در کشور وجود ندارد می‌توان از این موقعیت استفاده‌ی بالایی کرد و به خودکفایی داخلی دست یافت. البته باید به دور از تعصبات مذهبی در این زمینه فرهنگ‌سازی وسیعی انجام شود.

چرا در دو سال اخیر شاهد قهر و مهاجرت فعالان مد به کشورهای همسایه یا اروپای مرکزی هستیم؟

مد و صنعت لباس همانطور که می‌دانیم آزادی عمل می‌خواهد و به دلیل آنکه جوانان و افرادی که به تیپ و لباس خود اهمیت بیشتری می‌دهند مایل به رعایت استانداردهای جهانی هستند، موانع ایجاد شده از طرف افراد صاحب نفوذ هستند، سبب شده که انگیزه‌ی این افراد کاهش یافته یا مجالی برای فعالیت رسمی در ایران نیابند. نفوذهایی که از سوی مخالفان مد در ایران اعمال می‌شود، سبب ایجاد نوعی رکود در کسب و کار فعالان این حوزه شده است. این شرایط طراحان را مایوس و خسته از فعالیت داخلی کرده و چون طراحان از گروه هنرمندان هستند به همین دلیل روحیه‌ی بسیار حساس و ضربه‌پذیری دارند؛ بنابراین ترجیح می‌دهند در جایی فعالیت کنند که مورد استقبال عموم قرار بگیرند و با انگیزه‌ی بالاتری فعالیت کنند و هدفمند و با برنامه‌ریزی به کار خود ادامه دهند. بلکه بتوانند به اهداف از پیش‌ تعیین شده خود برسند، نه اینکه هر روز با یک قانون و آیین‌نامه روبه‌رو شوند. عدم ثبات فضای کسب و کار از جمله مهم‌ترین آسیب‌هایی که این قشر را نشانه گرفته است.

مد و صنعت لباس همانطور که می‌دانیم آزادی عمل می‌خواهد و به دلیل آنکه جوانان و افرادی که به تیپ و لباس خود اهمیت بیشتری می‌دهند مایل به رعایت استانداردهای جهانی هستند، موانع ایجاد شده از طرف افراد صاحب نفوذ هستند، سبب شده که انگیزه‌ی این افراد کاهش یافته یا مجالی برای فعالیت رسمی در ایران نیابند