نازایی « و » قاعدگی دردناک « عامل مشترک ؛» آندومتریوز

نازایی « و » قاعدگی دردناک « عامل مشترک ؛» آندومتریوز

۹۸/۰۱/۲۱-دکتر زهره لواسانی، عضو هیأت علمی دانشگاه/

تعریف آندومتریوز

وقتی بافت معمول درون رحم که به عنون آستر رحم شناخته میشود، در سایر بخشهای بدن کاشته شود، به آن

میگویند. این بافت میتواند در تخمدانها، لولههای تخمدان، رودهها و حتی خارج از لگن کاشته شود. با » آندومتریوز «

تغییرات هورمونی در طی سیکل قاعدگی، این بافتها نیز شروع به ریزش میکنند و ممکن است باعث چسبندگی دردناک

و یا بافتهای جوشگاهی) اسکار( شوند. در کشور ما شیوع این بیماری مشخص نیست و معمولاً در بسیاری از خانمهای

نابارور در طی لاپاراسکوپی، تشخیص داده میشود.

علایم آندومتریوز

است. برای بسیاری از زنها این درد ممکن است » دردِ قبل، حین و پس از پریود « ؛ علامت آندومتریوز » شایعترین «

ناتوانکننده باشد و ممکن است حتی در طی روابط زناشویی رخ دهد. و یا در طی حرکت روده ها و یا در حین ادرار کردن

باشد. گاهی این دردها موجب درد مزمن ناحیه لگن و درد در ناحیه پایین کمر میشود. البته در بسیاری از زنان مبتلا به

آندومتریوز، ممکن است درد خفیف بوده و یا هیچ علایمی نداشته باشند. درد معمولاً با ناحیه کاشت بافتهای آندومتری

ارتباط مستقیم دارد.

ارتباط دردهای قاعدگی با آندومتریوز

بیشتر زنان، دردهای خفیفی را در طی دورههای قاعدگی خود تجربه میکنندکه ممکن است با داروهای معمول کاهنده درد

بهبود یابند. اما اگر درد بیش از دو روز طول بکشد و و فرد را از فعالیتهای روزمره باز دارد و پس از پایان پریود همچنان

باقی بماند، احتمال آندومتریوز وجود دارد.

درد آندومتریوز میتواند با نخستین دوره قاعدگی آغاز شود. اگر درد پریود فرد به حدی است که او را از فعالیتهای روزانه

باز میدارد، حتما باید با پزشک مشورت کند. اولین قدم؛ پیگیری نشانهها و دریافت داروهای ضد درد است.

درست است آندومتریوز؛ یکی از دلایل دردهای شدید قاعدگی است، اما باید توجه داشت درد میتواند ناشی از علل دیگری

مانند فیبروئید یا میوم هم باشد. میوم رشد غیرسرطانی بافت عضلانی رحم است. فیبروئیدها میتوانند موجب دلدردهای

شدید و یا تشدید خونریزی قاعدگی شوند. درد میوم ممکن است در هر زمان دیگری از سیکل به غیر از دوران پریود نیز رخ

دهد.

الگوی پریودها در آندومتریوز؛ زمانی که درد رخ میدهد، شدت درد، مدت درد، هر نوع تشدید درد، دردی که فعالیتهای

روزانه را مختل میکند، درد در طی روابط زناشویی، حرکت رودهها و ادرار کردن مهم است.

ارتباط آندومتریوز با نازایی

است. یک سوم زنانی که ناباروری با علت ناشناخته دارند به آندومتریوز مبتلا » ناباروری « ، گاهی اولین و تنها نشانه اندومتریوز

هستند. ممکن است جوشگاهها و ایجاد چسبندگی در بافتها علت ناباروری باشد. درمان دارویی در درمان ناباروری ناشی از

اندومتریوز موثر است و بارداری نیز خود میتواند علایم آندومتریوز را بهبود بخشد.

علل آندومتریوز

علل آندومتریوز هنوز دقیقاً شناخته شده نیست، اما وراثت، اختلال سیستم ایمنی و مهاجرت سلولهای اندومتر به محوطه

لگن در زمان پریود از طریق برگشت خون قاعدگی و یا در طی عمل سزارین، در تشدید این بیماری دخالت دارند.

آندومتریوز در زنان ۳۰ تا ۴۰ سال، زنان بدون فرزند، زنان با پریودهای طولانیتر از ۷ روز، زنان با سیکلهای کمتر از ۲۸

روز، شروع پریود قبل از ۱۲ سالگی و زنانی که مادر و خوهرانشان مبتلا به آندومتریوز بودهاند، شایعتر است.

تشخیص آندومتریوز

تخمدانها، رحم و دهانه رحم توسط پزشک، تاحدودی موارد غیرطبیعی را مشخص میکند. ؛» معاینه لگن «

» لاپاراسکوپی « نیز میتواند در تشخیص کمککننده باشد. اما MRI از طریق سیتیاسکن و » سونوگرافی و تصویربرداری «

نمونهبرداری و « )مشاهده احشای شکمی از طریق دوربین(، تنها راه قطعی و مطمئن تشخیصی آندومتریوز است و پزشک با

به تشخیص قطعی میرسد. » بیوپسی

که یک نوع تومور مارکر است، در موارد ابتلا به آندومتریوز افزایش مییابد و در موارد مشکوک CA- نکته مهم: آزمایش ۱۲۵

به آندومتریوز انجام آن توصیه میشود.

درمان آندومتریوز

داروهای مسکن و ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند؛ ایبوبروفن یا ناپروکسن دردهای همراه با اندومتریوز را بهبود میبخشند.

قرصهای پیشگیری از بارداری ترکیبی نیز با تنظیم میزان هورمونهای استروژن و پروژسترون دوره پریود را کوتاهتر و

منظمتر میکنند و بدین ترتیب درد قاعدگی را بهبود میبخشند.

مصرف قرصهای پیشگیری بدون توقف ۷ روزه و یا قرصهای پروژسترونی تنها نیز از رایجترین درمانهای دارویی آندومتریوز

هستند. البته در بسیاری از موارد اندومتریوز پس از توقف قرصها باز میگردد.

درمان جراحی از طریق لاپاراسکوپی و یا عمل باز برای برداشتن چسبندگیها نیز از سایر راههای درمانی آندومتریوز است.

لاپاراسکوپی امکان بارداری پس از آندومتریوز را بسیار بهبود میبخشد. در صورت عدم موفقیت درمان آندومتریوز، انجام

از آخرین گزینهها خواهد بود. )IVF( تلقیح داخل رحمی__