مرگ هر بوته سبز،مرگ ما انسانهاست

مرگ هر بوته سبز،مرگ ما انسانهاست

به مناسبت ۲۹ دی روز طبیعت و هوای پاک

محمود حیدری

۱۳۹۸/۱۰/۱۰-خداوند با تدبیر، شرایط محیط زیست را به گونه‌ای آفریده که تمامی مواهب دست به دست هم دهند تا شرایط زیست سالم برای انسان ایجاد شود اما زیاده‌خواهی انسان سبب شده تا نه تنها از این نعمت‌ها استفاده‌ی درستی نشود بلکه انسان با دست خود به آلوده کردن محیط زیست و از بین بردن این منابع طبیعی اقدام کند هوا، لازمه‌ی حیات است و استفاده از هوای پاک و سالم، از جمله حقوق طبیعی انسان.

بحران ‌آلودگی هوا، یکی از مهم‌ترین تبعات انقلاب صنعتی است این بحران جدی به یکی از دغدغه‌های مردم و مسوولان تبدیل شده است طبیعت همه چیز خود را با نظم خاصی به وجود آورده است و بدون دخالت انسان، این نظم و ثبات پایدار خواهد ماند اما انسان با دخالت خود، این ثبات و خودتنظیمی را به هم زده  است. طبیعت به طور خودکار می‌تواند تا حدی آلودگی هوا را تصفیه کند ولی اگر آلودگی به حدی رسید که قادر به هضم یا بازیابی آن نشود مشکل ایجاد می‌شود و با توجه به اینکه محیط زندگی انسان به کره زمین محدود می‌شود انسان نخواهد توانست برای رفع نیازهای خود منابع را از جای دیگری تامین کند. سنگینی و غلظت هوا تنفسی راحتی برای سالم‌ترین ریه‌ها دشوار می‌کند و می‌تواند حیات همه‌ی موجودات به ویژه انسان را به مخاطره بیندازد. به همین منظور و برای جلب توجه مردم به اهمیت هوای پاک و تامین زندگی سالم از ۲۴ تا ۲۹ دی ماه به عنوا هفته هوای پاک و روز ۲۹ دی به عنوان روز طبیعت و هوای پاک در تقویم ایران نامگذاری شده است هدف از این نامگذاری ایجاد حساسیت در بین اقشار مختلف در مشارکت مردمی برای مبارزه با آلودگی هوا است.

پس از اینکه این مشکل زیست محیطی برای تمام کشورهای صنعتی دنیا به عنوان یک آسیب جدی برای محیط زیست درآمد تحقیقات و برنامه‌های علمی برای کنترل آلاینده‌های بسیار مضر آغاز شد آلوده کننده‌ها یا مصنوعی و یا طبیعی هستند. فعالیت‌های آتش‌فشانی، آتش‌سوزی جنگل‌ها، درختان کاج که ترکیبات آلی را از خود متصاعد می‌کنند و … از جمله آلوده‌کننده‌های طبیعی و دی‌اکسید کربن حاصل از سوخت وسایل نقلیه موتوری و گازهای گلخانه‌ای به عنوان مهم‌ترین آلاینده‌های مصنوعی به هوای پاک و سالم آسیب می‌رسانند. دی‌اکسید کربن و گازهای گلخانه‌ای به شکل بسیار خطرناکی وضعیت آب و هوایی جهان را تغییر داده‌اند.

تاثیر آلودگی هوا بر انسان

بر اساس تحقیقات انجام شده، ساکنان شهرهای بزرگ به علت آلوده بودن هوا، به طیف وسیعی از اختلالات دچار می‌شوند ناراحتی‌های دستگاه تنفسی، قلبی، چشمی، آلرژی،‌ تولدهای زودرس، ناباروری، سرطان، کاهش ضریب هوشی کودکان از اثرات آلودگی  هوا بر سلامت است نتیجه این تحقیقات نشان داده است مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا، چهار برابر مرگ و میر ناشی از ایدز است و بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا، چهارمین رتبه مرگ و میر در جهان را به خود اختصاص داده است، زنان و کودکان بیشترین گروه آسیب‌پذیر و در معرض خطر آلودگی هوا هستند.

از نخستین دهه‌های قرن ۲۰ ، به دنبال مشاهده ارتباط میان آلودگی هوا و تخریب محیط زیست، بسیاری از کشورها تحقیقات و برنامه‌های علمی خود را برای کنترل آلاینده‌های مضر متمرکز کردند اما متاسفانه در اکثر قریب به اتفاق کشورهای در حال رشد اقدامات در این مورد ناموفق بود و وضعیت آلودگی هوا رو به وخامت رفت.

تاثیر تغذیه بر کاهش اثرات آلودگی هوا

با توجه به اینکه سلنیوم یکی از قوی‌ترین موادی است که آثار سمی فلزات سنگین را بر مغز خنثی می‌کند از بین فلزات سنگین را بر مغز خنثی می‌کند. از بین فلزات سنگین به خصوص در شهرهایی که آلودگی هوا دارند افراد بیشتر با سرب، جیوه و کادمیوم تماس دارند این فلزات از طریق هوای استنشاقی وارد بدن می‌شوند اما سلنیوم به فلزات سمی متصل شده و آن‌ها را از بدن دفع می‌کند. مواد غذایی حاوی سلنیوم: جوانه و سبوس گندم، حبوبات، جو، گوشت، مغزها، آجیل، لبنیات، ماهی تن، جگر و قلوه، سبزی‌های برگ سبز تیره،‌ بادام زمینی، زرده تخم مرغ، مارچوبه و گوجه فرنگی.

راهکارهای ساده برای سلامتی در آلودگی هوا

اولین اقدام موثر بر ایجاد سلامت و پاکی هوا فرهنگ‌سازی است تغییر نگرش مردم درباره‌ی محیط مسائل محیطی و اهمیت سلامت محیط و آموزش گروه‌های انسانی برای حفاظت از محیط زیست لازم و ضروری است تغییر رفتارهای فردی و اجتماعی برای بهینه کردن استفاده از امکانات طبیعی و جزء اولین گام‌ها برای مقابله با آلودگی هوا است، کاشت درخت و ترمیم پوشش گیاهی، استفاده از حمل و نقل عمومی استفاده از خودروهایی با بهره‌وری انرژی (هیبریدی و برقی)، استفاده از انرژی خورشیدی، استفاده از محصولات قابل بازیافت، عدم مصرف کیسه‌های پلاستیکی، و … از جمله اقداماتی است که می‌تواند در متوقف کردن آلودگی هوا تاثیرگذار باشد.